Пионер арқылы Букреев шыңына

Пионер арқылы Букреев шыңына шығу - Медеуден бастамай, Бесқайнар жағынан үш мыңдық шыңға көтерілгісі келетіндерге арналған бағыт. Бір күн ішінде тау курортынан қылқан жапырақты орман арқылы ашық жотаға шығып, Сол Талғар аңғарын көруге және әйгілі альпинистің мемориалына көтерілуге болады. Төменде қашықтық, соқпақтағы бағдарлар, жүру уақыты және дайындық ерекшеліктері берілген.

Бұл жорықтағы негізгі жүктеме қашықтыққа емес, ұзақ биіктік жинауға байланысты. Бір күнде шамамен 12 км жүру қысқа болып көрінуі мүмкін. Бірақ көтерілу бірнеше сағатқа созылады, ал кері жолды шаршаған кезде өтуге тура келеді.

Мақалада «Пионер» автотұрағынан шыңға дейін көтеріліп, сол жолмен кері қайтатын бағыт сипатталған. Лесной асуы мен Еліксай арқылы өтетін айналма бағыт - басқа навигацияны қажет ететін бөлек маршрут.

Пионер арқылы өтетін жорық қай жерден басталады?

Жорық Бесқайнар ауылының жоғарғы жағындағы Котырбұлақ шатқалында орналасқан «Пионер» тау курортынан басталады. Бұл аудан Іле Алатауында, Іле-Алатауы ұлттық паркінің аумағында орналасқан.

Сипаттамаларда «Пионер лагері», «Пионер турбазасы», Pioneer және «Пионер тау курорты» атаулары кездеседі.

Соқпақтың басталу нүктесіне қалай жетуге болады?

Автокөлікпен Талғар тасжолы арқылы Бесқайнарға жетіп, одан әрі тау базалары мен курортқа қарай көтерілу керек. Навигатордан тек шыңның атауын таңдамаңыз: автокөлік бағыты «Пионер» маңындағы нақты бастапқы нүктеге дейін құрылуы керек.

Сапар алдында автотұрақ жағдайын, аумақ арқылы өту тәртібін және ұлттық паркке кіру талаптарын нақтылаңыз. Таңертең ерте қақпалар, сервистер немесе дәмханалар ашық болады деп есептемеңіз.

Таксимен келсеңіз, қайту жолын алдын ала жоспарлаңыз. Ұзақ түскеннен кейін сол жерден бос көлік іздеу қолайсыз болуы мүмкін. Қайтар трансфер уақытын қосымша уақытпен келіскен дұрыс.

Пионер лагерінен Букреев шыңына дейін және кері қарай қанша шақырым?

Жарияланған сипаттама бойынша «Пионерден» шыңға дейінгі қашықтық шамамен 6 км. Сол соқпақпен қайтқанда жалпы қашықтық шамамен 12 км болады.

Бұл кез келген автотұрақтан алынған нақты өлшем емес, жоспарлауға арналған бағдар. Көліктің тұрған жері, таңдалған соқпақтар және GPS жазбасының қателігі қорытынды қашықтыққа әсер етеді. Көлік курорттан төмен қалдырылса, жаяу бөлік ұзарады.

Бастапқы нүктенің биіктігі мен жалпы биіктік жинауды нақты трек бойынша тексерген дұрыс. Жарияланған сипаттамаларда әртүрлі бастапқы нүктелер қолданылады: төменгі автотұрақ, шлагбаум немесе курорт аумағындағы жоғарырақ учаске.

Шыңның биіктігі мен жорық кезінде жиналатын биіктікті шатастырмаңыз. 3012 м көрсеткіші жаяу көтерілетін биіктік емес, шыңның теңіз деңгейінен орналасуын білдіреді.

Пионер арқылы Букреев шыңына баратын бағыт қалай өтеді?

Негізгі бағыт: «Пионер» автотұрағы, Котырбұлақ шатқалымен жоғары көтерілетін жол, тау соқпағына өту, жотаға шығу, беткей бойымен жүру және шыңға соңғы көтерілу.

Автотұрақтан тау соқпағының басталуына дейін

Алғашқы бөлік тау шаңғысы беткейі маңындағы жолмен өтеді. Біртіндеп курорт ғимараттарынан жоғары көтеріле бастайсыз. Ескі сипаттамаларда жолдың жоғарғы бөлігіндегі шағын үй бағдар ретінде көрсетіледі. Соқпақ сол үйден кейін басталады.

Ғимараттар мен жолдардың жағдайы өзгеруі мүмкін. Сондықтан бұл бағдарды картамен бірге пайдаланыңыз. Көрініп тұрған шыңға беткей арқылы тікелей көтерілмеңіз: мұндай жол негізгі соқпақтан тік әрі күрделі болуы мүмкін.

Бастапқы бөлікте бірқалыпты жүріңіз. Топ жоғары қарқынмен бастаса, осы жерде артық күш жұмсау оңай.

Жотаға көтерілу

Одан әрі соқпақ орман арқылы биіктік жинап, жотадағы айрыққа шығады. Бағыт сипаттамасы бойынша бұл жер бастапқы нүктеден шамамен 2,5 км қашықтықта орналасқан.

Айрықтарда бағытты алдын ала жүктелген трекпен тексеріңіз. Жақсы тапталған соқпақ міндетті түрде сіздің мақсатыңызға апармайды: бұл ауданда көрші шатқалдар арасындағы бірнеше бағыт қиылысады.

Кері жолда да осы айрық маңызды болады. Орманнан шыққан жерді есте сақтап, өз маршрутыңыздың жазылып жатқанын тексеріңіз.

Орманды беткеймен өту және шыңға жақындау

Жотаға шыққаннан кейін соқпақ беткей бойымен жалғасады. Траверс дегеніміз - тікелей жоғары емес, тау беткейін көлденең кесіп өту. Мұндай бөлікте биіктік біртіндеп жиналады, бірақ жолда тегіс емес жерлер мен қысқа көтерілістер кездеседі.

Шыңға жақындаған сайын орман ашық беткейлерге ауысады. Мұнда күн мен жел қаттырақ сезіледі. Соңғы көтерілуге дейін тар соқпақтан тыс орналасқан тұрақты алаңда тамақтанып алған ыңғайлы.

Соңғы көтерілу және қайту

Шыңның етегінде соңғы тік көтерілу қалады. Картаны тексермей, жақын тұрған алғашқы биіктікті бағыттың соңғы нүктесі деп қабылдамаңыз. Ашық рельефте шыңға дейінгі қашықтық көрінгеннен ұзағырақ сезілуі мүмкін.

Демалғаннан кейін көтерілген жолмен кері қайтыңыз. Шөпті кулуарлар мен сусымалы беткейлер арқылы жолды қысқартпаңыз. Бейтаныс «қысқа жол» тік учаскеге немесе көрші шатқалға алып кетуі мүмкін.

Жорыққа қанша уақыт жоспарлау керек?

Бұл бағыт үшін практикалық есеп - лагерь автотұрағынан шамамен 5 сағат көтерілу және 2,5 сағат түсу. Жалпы жүру уақыты шамамен 7,5 сағат болады, бірақ бұл кез келген топ үшін кепілдендірілген көрсеткіш емес.

Егер шыңдағы демалыс, фотосуреттер және ұзақ аялдамалар осы уақытқа кірмесе, оларды бөлек есептеңіз. Күнді жоспарлау кезінде 8-9 сағат және қосымша резерв қарастырған дұрыс.

Басталу уақытын қалай таңдауға болады?

Автотұраққа жарық кезде және уақыт қорымен оралатындай етіп бастаңыз. Күннің ұзақтығын, ауа райы болжамын және топтағы ең баяу қатысушының қарқынын ескеріңіз.

Мысалы, сағат 07:00-де басталып, көтерілу бес сағатқа созылса, шыңға шамамен түсте жетесіз. Жарты сағат демалып, 2,5 сағат түскеннен кейін автотұраққа шамамен 15:00-де оралуға болады. Бұл міндетті кесте емес, тек есептеу мысалы.

Алдын ала кері бұрылатын бақылау уақытын белгілеңіз. Топ кестеден кешіксе, ауа райы нашарласа немесе қатысушылардың біріне ауыр болса, шыңға жетпей-ақ түсуді бастаңыз. Мақсатқа жеткеніңізге қарамастан, кері жолға жеткілікті уақыт қажет.

Пионер арқылы көтерілу қаншалықты күрделі?

Құрғақ жазғы жағдайда бағыт әдетте соқпақпен өтетін жаяу көтерілу ретінде қарастырылады. Бірақ міндетті жартасты учаскелердің болмауы оны жеңіл серуенге айналдырмайды.

Негізгі қиындықтар - ұзақ көтерілу, биіктіктің үлкен айырмасы, ашық жоғарғы бөлік және шаршататын түсу. Ылғал топырақ, қар мен мұз жағдайды едәуір қиындатуы мүмкін.

Бағыт тауда бірнеше сағат жүрген және көтерілу кезіндегі өз қарқынын білетін адамдарға қолайлы. Таумен алғаш танысу үшін қысқарақ серуен таңдаған дұрыс.

Дайындықтың маңызды көрсеткіші - тек шыңға көтерілу қабілеті емес. Кері жолға күш, тепе-теңдік және зейінді сақтау қажет. Кәдімгі жорықтардан кейін түсу сізге өте қиын болса, қосымша уақыт қорынсыз бұл бағытты жоспарламаңыз.

Жолда және шыңда нені көруге болады?

Көтерілу кезінде бірнеше ландшафт ауысады: тау курортының аумағы, қылқан жапырақты орман, ашық шөпті беткейлер және жоғарғы жота. Орманды бөлікте көлеңке бар, ал шыңға жақындаған сайын кең панорамалар ашылады.

Көріну жақсы болған кезде Алматы, Сол Талғар шатқалы және Іле Алатауының биік шыңдары көрінеді. Көкжиектегі негізгі бағдарлардың бірі - Талғар шыңы. Бұлт пен тұман алыстағы көріністерді жабуы мүмкін, сондықтан әр жорықта панорама ашылады деп кепілдік беруге болмайды.

Шыңда ескерткіш тақталар мен қоңырау орналасқан. Бұл тек суретке түсетін алаң емес, естелік орны. Мемориалға жазу жазбаңыз, қоқыс немесе басқа заттар қалдырмаңыз.

Кимасардағы әткеншектер мен Бутаковка сарқырамасы «Пионерден» басталып, сол жолмен қайтатын бұл бағытқа кірмейді. Оларға бару үшін басқа маршрут қажет.

Шың неліктен Букреевтің атымен аталады?

Шың Қазақстанмен және Алматы тауларымен байланысты альпинист Анатолий Букреевтің құрметіне аталған. Бұрын ол Пионерская немесе Пионер шыңы деп аталған.

2007 жылы шыңға ескерткіш тақталар орнатылды. Қазіргі бағыт сипаттамаларында «Букреев шыңы» атауы қолданылады, бірақ ескі атауы карталар мен туристік есептерде әлі де кездеседі.

Аттас нысандарды ажырата білу маңызды. Бұрынғы Пионерская шыңы, биіктігі 3012 м, қазіргі Букреев шыңы болып саналады. Ал биіктігі 4031 м болатын Пионер шыңы Іле Алатауының басқа ауданында орналасқан және мүлдем басқа дайындықты талап етеді.

«Пионер» курорты да шың емес. Бағыт атауында ол бастапқы нүктені білдіреді.

Қай уақытта барған дұрыс және қандай жағдайларды тексеру керек?

Жаяу өту үшін негізгі соқпақ қардан тазарып, құрғаған кезеңді таңдаған дұрыс. Жаз бен күздің басы жоспарлауға жиі қолайлы, бірақ жоғарғы бөліктің нақты жағдайын әр жорық алдында тексеру қажет.

Көктемде және күзгі қардан кейін қаладағы ауа райы 3000 м биіктіктегі жағдайды көрсетпейді. Төменде жылы болғанымен, жоғарыда қар немесе мұз сақталуы мүмкін.

Қысқы жорықты жазғы жүру уақытымен бағалауға болмайды. Қар соқпақты жасырады, жүктемені арттырады және көшкін қаупін туғызады. Жазғы GPS-трек қысқы беткейдің қауіпсіз екенін растамайды.

Жорық алдында таудағы ауа райы болжамы мен дауылды ескертулерді тексеріңіз. Найзағай, қатты жел немесе қауіпті жауын-шашын болжанса, жорықты басқа күнге ауыстырыңыз. Бағытта ауа райы нашарласа, тек шыңға жету үшін көтерілуді жалғастырмаңыз.

Бағытқа не алу керек және суды қайдан толықтыруға болады?

Табаны жерге жақсы жабысатын аяқ киім, бірнеше қабат киім, жел мен жауын-шашыннан қорғаныс алыңыз. Рюкзакта маңдай шамы, қуатталған телефон, пауэрбанк, офлайн-карта, тамақ және жеке дәрі қобдишасы болуы керек.

Треккинг таяқтары ұзақ түсу кезінде көмектеседі. Бірақ олар табаны берік аяқ киім мен әр қадамды мұқият таңдауды алмастырмайды.

Ескі сипаттамаларда курорттан жоғары орналасқан үйдің маңындағы су аталады. Бұл нүктені кепілдендірілген су көзі деп есептемеңіз: судың қолжетімділігі мен сапасын бөлек тексеру қажет.

Бағыттың жоғарғы бөлігіне өз су қорыңызды алып шығыңыз. Толық күнге жоспарлау кезінде ауа райын, жүктемені және жеке қажеттілікті ескере отырып, бір адамға 2-3 литр су қарастыруға болады. Кездейсоқ бұлақтан алынған тазартылмаған суды ішпеңіз.

Тамақты бірнеше шағын асқа бөліңіз. Бір бөлігін түсуге және кешігу жағдайына қалдырыңыз. Жорық аяқталғаннан кейін сол жерден азық-түлік сатып аламын деп жоспарламаңыз.

3012 метр биіктікті қалай ескеру керек?

Биіктікке байланысты белгілер шамамен 2500 метрден бастап пайда болуы мүмкін. Ағзаның жағдайы көтерілу жылдамдығына және жеке бейімділікке байланысты. Жақсы дене дайындығы биіктік әсерін толық жоққа шығармайды.

Бас ауруы жүрек айну, бас айналу немесе әдеттен тыс әлсіздікпен қатар байқалса, әрі қарай көтерілуді тоқтатып, жағдайды бағалау керек. Белгілер күшейсе, басқа қатысушының сүйемелдеуімен төмен түсіңіз.

Сананың шатасуы, қимыл үйлесімінің бұзылуы немесе тыныштық кезінде ентігу шұғыл көмекті және қауіпсіз түрде төмен түсуді талап етеді. Мұндай қатысушыны жалғыз қалдырмаңыз.

Жүрек немесе өкпе ауруларыңыз болса не бұрын биіктікте ауыр белгілер байқалса, мұндай жорықты дәрігермен талқылаңыз. Биіктікке арналған дәрілерді өз бетіңізше таңдамаңыз.

Қорытынды

Пионер арқылы Букреев шыңына шығу - биіктігі 3012 м болатын шыңға ұзақ көтерілетін, шамамен 12 км жорық. Күнді өз қарқыныңызға сай жоспарлап, соқпақтың жағдайын тексеріңіз және кері жолға күш қорын қалдырыңыз.

Пайдаланылған дереккөздер

Курорттың орналасуы: Pioneer ресми сайты.

Бағытқа дайындалу және оны тіркеу жөніндегі ұсынымдар: Қазақстан Республикасы ТЖМ.

Биіктікке байланысты белгілер туралы ақпарат: CDC Yellow Book.